SUSPIRI ( suspirar, anhelar, añorar )

Esprimi sian bedaŭron, ĉagrenon, doloron de neplenumata deziro, per forta longa elspiro, akompanata de plenda tono: / Expresar su lástima, molestia o dolor por un deseo no cumplido, mediante un fuerte exhalación acompañado de un tono de queja

• Ho ve, mi tiom malsukcesis pri la ekzameno, - suspiris la knabino. / Ay, fracasé tanto en el examen, - suspiró la muchacha.
  
• Kie li estas...? - ŝi diris al si suspirante. / Dónde está él..? Suspiró para sí ella.
  
• La suspirantaj infanoj dormis profunde. / Los anhelantes niños se durmieron profundamente.
  
• Kun suspiro li skribis, "Mi ege vin atendas...". / Con añoranza él escribió, " Te espero muchísimo...."
  

RECIPROKA ( recíproco,a)

Tia, ke unu el ambaŭ agas, sentas aŭ efikas kontraŭ la dua ĝuste tiel same, kiel la dua kontraŭ la unua: / Así tal que uno de los dos actúa, siente, o efectúa respecto del otro justo del mismo modo, como el sengundo respecto del primero

• Tiuj knabinoj sentas reciprokan antipation./ Esas muchachas se sienten simpatía recíproca.
  
• Ni ambaŭ nin reciproke komprenas. / Nosotros dos nos comprendemos recíprocamente.
  
• Mi reciprokas viajn bondezirojn. / Mis buenos deseos para tí recíprocamente.
  
• Min ĝojigas reciprokeco de ilia amo. / Me hace feliz la reciprocidad de su amor ( de ellos)
  

BRODI ( bordar )

Ornami teksaĵon per fadenoj, variigante la desegnon per diversaj kudreroj / Adornar textiles con hilos, variando el diseño por medio de diversas costuras y puntos

• Antaŭe homoj brodis monogramojn sur naztukoj. / Antiguamente los hombres bordaban monogramas sobre los pañuelos.
  
• Unu el miaj ŝatokupoj estas brodado. / Uno de mis hobbies es el bordado.
  
• En la muzeo ni vidis multajn belajn brodaĵojn. / En el museo vimos muchos bordados bellos.
  
• En la vilaĝo loĝas kelkaj bonaj brodistinoj. / En la villa viven algunas buenas bordadoras.
  
• Ekzistas kelkaj specoj de brodado: tajlobrodado, tamburbrodado kaj teksobrodado. / Hay algunas clases de bordados: bordado de sastre, bordado en tambor, y bordado de tejido.
  

PRESKRIBI ( prescribir, recetar, ordenar)

1. Formale kaj aŭtoritate ordoni / Fomal y con autoridad ordenar algo:

• Leĝoj preskribas ne labori dum dimanĉoj. / Las leyes ordenan no trabajar durante los domingos.
  
• Li ne obeis preskribojn de sia estro. / Él no obedeció las órdenes de su jefe.
  

2. Ordoni skribe / Ordenar por escrito:

• La kuracisto preskribis al mi bonan medikamenton. / El médico me prescribió un buen medicamento.
  
• Oni ne povas aĉeti ĉi tiun medikamenton sen preskribo. / No se puede comprar este medicamento sin receta.
  
• La preskribitaj medikamentoj estis tre multekostaj. / Los medicamentos prescritos eran muy caros.
  

INDULGI ( ser indulgente, dignarse)

1. Ne severe trakti ies kulpon aŭ pekon, esti pardonema kontraŭ iu erarinta / Tratar no tan severamente la culpa de alguien o un pecado; estar dispuesto a perdonar a alguien que haya errado.

• Indulgu mian kulpon, mi petas! / Perdona mi culpa, te pido!!
  
• Vi ne meritis indulgon de ŝi./ No te mereces que ella sea indulgente contigo.
  
• Li estas indulga pri mia perfido. / Él es indulgente sobre mi traición.
  
• Mi estas indulgema - mi longe ne koleras. / Soy indulgente - no me encolerizo por mucho tiempo.

2. Milde agi kontraŭ iu, ne ofendi, montri konsideron al, domaĝi: / Actuar suavemente contra alguien, no ofender, mostrar consideración a, lamentar:

• Li ĉiam indulgas min. / El siempre me perdona.
  
• Infanoj devas montri indulgon al la maljunuloj. / Los niños deben mostar indulgencia hacia los ancianos.
  
• Estu indulga al viaj infanoj. / Se indulgente con tus niños
  
• Via sinteno estas senindulga. / Tu sentimiento no es indulgente.
  

RAJDI ( cabalgar, montar )

Iri sidante sur dorso de besto aŭ sur similforma veturilo ordinare kun selo / Ir sentado sobre el dorso de un animal o sobre un vehículo similar comúnmente con montura

• Rajdi sur ĉevalo oni ne lernas sen falo./ Cabalgar a caballo no se aprende sin caídas.
• La knabino rajdadas sur la biciklo. / La muchacha montaba la bicicleta.
• Longa rajdo lacigis min. / La larga cabalgada me cansó.
• Tiun rajdan statuon mi vidis en la muzeo. / Esa estatua de montar la vi en el museo.
• Malfeliĉo venas rajde, foriras piede. / La infelicidad viene cabalgado, y se va a pie.
• Ne estas piediranto kolego al rajdanto. / No es quien anda a pie colega del cabalgante.

GLUTI ( tragar, deglutir )

1. Malsuprenigi ion tra la gorĝo en la ezofagon kaj stomakon: / Hacer bajar algo por la garganta hacia el esófago y el estómago:

• Ne glutu senmaĉe - poste via stomako doloros! / No tragues sin masticar - después tu estómago te dolerá.
  
• Li formanĝis ĉion per kelkaj glutoj - verŝajne malsatis. / Él se tragó todo con solo unas mascadas - al parecer tenía hambre.
  
• Glutado de tro varmaj aŭ malvarmaj nutraĵoj povas danĝeri. / Tragar alimentos muy calientes o muy frías puede ser peligroso.
  
• Ne estu glutema - vi dikiĝos! / No sea tragón - engordarás!!
  
• Ŝi misglutis (enlasis iom da teo en la traĥeon) kaj ektusis. / Ella tragó mal ( entró algo de té en la traquia) y comenzó a toser.
  

2. Malaperigi en sin; avide alproprigi: / Hacer desaparecer en uno mismo, apropiarse ávidamente:

• La maro englutis nian ŝipeton sed ni savis nin. / El mar se tragó nuestro barco pero nos salvamos.
  
• Lia negoco forglutis tutan lian monon. / El negocio de él le terminó todo su dinero.
  

FLUSTRI ( cuchichear )

1. Tre tre mallaŭte paroli: / Hablar muy pero muy bajo

• Tion ŝi ne diris laŭte - ŝi flustris al mi en orelon. / Eso no me lo dijo ella en voz alta - ella murmuró en la oreja.
  
• Via voĉo estas nur flustro en uragano./ Tu voz es solo un murmullo en el huracán.
  
• Estas malĝentile paroli flustre. / Es poco gentil murmurar.
  
• En la klasĉambro ne estu eĉ flustrado! / En la sala de clases no hay ni un murmullo.
  

2. Murmureti, brueti (io): / Murmurar, hacer ruido algo

• La akvo flustras sur la ŝtonetoj. / El agua cuchichea sobre las piedrecillas.
  
• Ni aŭdis flustrantajn ondojn. / Oímos ondas cuchicheantes.
  
• Mi ĝuis la flustradon de la rivero. / Me gustó el murmullo del río.
  

DEBUTI ( debutar)

1. Sin prezenti unuafoje antaŭ la publiko / Presentarse en público por primera vez

• Ĉi tiu kantistino debutis kun granda sukceso. / Esta cantante debutó con gran éxito.
  
• Via debuto en la spektaklo estas brila./ Tu debut en el espectáculo es brillante.
  

2. Unuafoje elpaŝi en novan medion, karieron kaj simile: / Por primera vez entrar en un nuevo medio, carrera y similares

• Mi debutis kiel kelnero kaj nur poste ekhavis mian propran kafejon. / Debuté como garzón y sólo después tuve mi primer café.
  
• Ĉi tiu prezento estas ŝia debuto en nia firmao. / Esta presentación es su debut en nuestra firma.
  
• Kiel instruisto, li estas nur debutanto. / Como profesor, el es solo un debutante.
  

CEDI (ceder)

1. Ne kontraŭstari, ne plu kontraŭbatali, ne plu rezisti: / No oponerse, no más batallar en contra, no mas resistir

• Finfine la malamika armeo cedis. / Finalmente el ejército enemigo cedió.
  
• Ŝia koramiko cedis al ŝia deziro havi kolieron kun diamantoj. / Su (de ella) amigo cedió al deseo de ella de tener un collar con diamantes.
  
• Viaj cedoj al la deziroj de via infano nur dorlotas lin. / Tus renuncias a los deseos de tu niño sólo lo miman
  
• Kiam finiĝos via cedado al kapricoj de via edzino? / Cuando terminarán tus renuncias a los caprichos de tu esposa?
  
• La diskuto estis trankvila, ĉar la diskutantoj estis cedemaj. / La discusión fue tranquila porque los discutientes eran tolerantes.
  
• Finfine vi kapablis malcedi al liaj kapricoj. / Finalmente fuiste capaz de resistir a los caprichos de él
  

2. Lasi al iu ion, kion oni okupis, posedis aŭ pretendis: / Dejar a alguien algo que se ocupó, poseyó o pretendió

• La reĝo cedos la tronon al sia plej maljuna filo. / El rey cederá el trono a su hijo más mayor.
  
• Tiu domo estu mia cedaĵo al vi. / Esa casa es mi regalo para tí
  
• Nur vi rajtas uzi la vojaĝbileton; ĝi estas necedebla. / Sólo tu puedes ocupar el pasaje; no es transferible.
  
• Li forcedis la tutan sian heredaĵon al malhonestuloj. / Él entregó toda su herencia a uno deshonestos.
  

BALBUTI ( tartamudear, balbucear)

1. Havi tian difekton, ke oni parolas nur hakante kaj ofte ripetante la silabojn / Tener tal defecto que se habla cortando y repitiendo amenudo las sílabas

• Tiu, kiu balbutas parolante, ofte ĉesas balbuti kantante./ Aquél que tartamudea hablando, usualmente cesa de tartamudear cantando.
  
• Li estas balbutulo (homo, afekciata de balbutado). / El es un tartamudo ( hombre afectado por el tartamudeo)
  

2. Malfacile aŭ nedistingeble paroli: / Hablar dificultosamente o en forma ininteligible:

• Vi ne balbutu, sed parolu normale, ke ni povu vin kompreni. /No tartamudees, sino habla normalmente que nosotros podemos entenderte.
  
• Li balbutis pardonpeton. / Él balbuceó un pedido de perdón
  
• Neniu komprenis lian balbuton. / Nadie comprendió su balbuceo.
  
• Ŝia parolado estas nur balbutado kompare kun perfekta parolado de aliaj personoj. / Su discurso (de ella) es solo un balbuceo comparado con el discurso perfecto de otras personas.
  
• Mia provoka demando balbutigis lin. / Mi provocativa pregunto le hizo tartamudear.
  

ATENCI (atentar, agredir )

1. Provi mortigi iun, kiun oni devus respekti / Tratar de matar a alguien que se debería respetar

• Hodiaŭ iu atencis la reĝon. / Hoy alguien atentó contra el rey
  
• Ĉu tio estis atenca provo kontraŭ la reĝo? / Acaso fue esto un intento de atentado contra el rey?
  
• Okazis atenco per bombro kontraŭ la prezidento. / Ocurrió un atentado con bombas contra el presidente.
  

2. Provi detrui aŭ difekti ion, garantiitan de la leĝoj / Intentar destruir o estropear algo garantizado por las leyes

• Ne atencu miajn rajtojn kaj liberecon./ No agredas mis derechos y libertad
  
• Malobeante regulojn de la gramatiko vi atencas la lingvon. / Desobedeciendo las reglas de la gramática, atentas contra el idioma.
  
• Tiu aĉulo atencis la honoron de virgulino. / Ese canalla agredió el honor de la virgen
  
• Ĉu temas pri seks-atenco? / Acaso se trata de un atentado sexual?
  

ŜVELI ( hincharse, abultarse )

1. Ricevi pli grandan volumenon / Recibir un volumen más grande

• Mia ventro ŝvelas pro la manĝaĵo. / mi vientre se hincha por la comida.
• Vidante ilin kune ŝi ŝvelis de envio. / Viéndolos juntos a ellos, ella se hinchó de endivia.
• Abelo pikis mian fingron kaj ĝi ŝveliĝis. / Una abeja me picó mi dedo y se hinchó.
• Sur mia kruro aperis ŝvel(aĵ)o. / En mi pierna apareció un abultamiento.
• Finfine la fingro malŝvelis.

2. Pligrandiĝi en ia rilato: / agrandarse en alguna relación

• La prezoj ŝvelis ĉi-jare. / Los precios aumentaron este año.
• La urbanoj estas malkontentaj pri ŝvelaj vivkostoj. / Los ciudadanos estás descontentos por el alza de los costos de vida.
• Mi esperas, ke ŝvel(ad)o de prezoj ne longe daŭros. / Espero que el alza de los precios no dure mucho tiempo.
• La instruistino ŝveligis la liston de lernindaj vortoj. / La profesora aumentó la lista de las palabras para aprenderse.

SIBLI ( silbar )

1. Eligi sonon, similan al longedaŭra "s" / Efectuar un sonido similar a una "s" prolongada:

• Ĉu vi aŭdas, kiel siblas la vento ekstere? / Oyes como silba el viento afuera?
• Atentu! Ie proksime estas la serpento - mi aŭdas ĝian sibladon. / Cuidado! En algún lugar cercano está la serpiente - oigo su silbido.
• La siblajn leterojn elparolu mallaŭte. / La letras silbantes pronúncialas despacio.
• Siblantaj sagoj timigis la bestetojn. / Unas flechas silbantes intimidaron a las pequeñas bestias.

2. Esti elparolata kun malico, tra kunpremitaj dentoj / Ser pronunciado con malicia através de dientes apretados

• Klaĉoj pri ŝi siblis tra la tuta urbeto. / Rumores sobre ella silban por toda la ciudad.
• Min mirigis ŝiaj vortoj, elparolitaj kun siblo. / Me asombraron sus palabras pronuciadas con silbidos.
• La malkontenta virino sibladis. / La mujer descontenta silbaba.

TERNI (estornudar)

Spasme kaj brue elspiri aeron per nazo kaj buŝo pro subita ekscito de la nazaj nervoj / Botar aire con espasmos y ruidosamente por la nariz y la boca a causa de una repentina excitación de los nervios nasales.

• Kiam oni ternas necesas fermi la nazon kaj la buŝon per la mano / Cuando se estornuda es necesario cerrar la nariz y la boca con la mano.
• La bebeto ekternis kaj malpurigis siajn vestetojn. / El bebito comenzó a estornudar y se ensució sus ropitas.
• Ne ekzistas terno sen nazo. / No hay estornudo sin nariz
• Ĉi tiu floro estas terniga. / Esta flor hace estornudar