EKSCITI ( excitar )

1. Igi tre intensa la funkcion de iu korpa organo aŭ ian korpan senton:

• Tiu odoro ekscitas la apetiton.
• La ekscito kaŭzas iriton en la organo.
• Mi devas fari ekscitajn ekzercojn por mia koro.
• La kuracisto malpermesis al vi uzi ekscitaĵojn!

2. Igi eksterkutime forta ian movon de la animo:

• Li tre ofte rigardas al aliaj knabinoj kaj tio ekscitas mian envion.
• Vi ekscitiĝas ĉe la plej malgranda bagatelo!
• Mia karaktero ne estas ekscitebla.
• Granda eksciteco skuis la tutan urbon.

3. Igi pli intensa la aktivecon de io:

• Ni ne povis eksciti la fajron, ĉar pluvis.
• Blovekscitado ruĝigis mian vizaĝon.

KREVI ( estallar, reventar)

1. Subite rompiĝi pro interna tro granda premforto:

• La balono krevis.
• De tro multa scio krevas la kranio.
• Maro ĉiujn riverojn ricevas kaj tamen ne krevas.

2. Fendiĝi pro malvarmo, sekeco ktp:

• La falinta taso krevis.
• Mi hazarde krevigis la vazon de mia patrino.
• Ekstere estis kreviga malvarmo, pro tio ĉiuj restis hejme.
• Miaj manoj doloras pro haŭtaj krev(aĵ)oj sur ili.

FENDI ( hender, rajar )

1. Dividi malmolan materion laŭ ĝia longeco:

• Vi fendis mian koron!
• Mi iros al dentisto, ĉar en mia dento estas fendeto.
• Li tranĉis la panon kaj enfendis la tablon.
• Ĉi tie vi povas vidi la fendadon de molekulo.
• La konstruaĵo komencis fendiĝi.

2. Dividi la partojn de amaso, ĝin rapide trairante:

• La ŝipo fendas la ondojn.
• Estas fendo inter ambaŭ sistemoj.
• La disfendo en partio okazis pro malsamaj opinioj.

KONFITI ( confitar)

Prepari fruktojn, pli-malpli longe restigante ilin en densa suker-siropo, kiu ilin penetras kaj konservas:

• Mia patrino aĉetis fragojn kaj konfitis ilin.
• Mi tre ŝatas konfititajn fruktojn.
• Ĉi-jare ni ne preparos konfitaĵojn por vintro.
• La infanoj kuris al la konfitejo por aĉeti draĝeojn.

BORI (perforar, agujerear, horadar)

Fari tratruon per pinta ilo:

• La patro boris truon en la barilo.
• Guto malgranda, sed ŝtonon ĝi boras.
• Ĉi tiu boraĵo ne plu bezonatas.
• Mi ne povis ekdormi pro boranta doloro.
• Oni traboris la monton kaj faris tunelon.
• Aĉetu la borilojn por boraparato.
• Ni ne povas uzi ĉi tiun lignon, ĉar ĝi estas vermborita.

EVENTUALA ( eventual)

Povanta okazi, depende de necertaj cirkonstancoj:

• La eventuala profito de tiu ĉi afero estas tre granda.
• Mi skribos al vi, eventuale telefonos.
• Tiu eventualaĵo kaŭzis malagrablaĵojn en nia afero.
• Mi ne pensas pri la eventualeco de la estonteco.

APLIKI (aplicar)

1. Uzi por praktiko teoriajn sciojn:

• Ni multe lernas sed ne ĉiam havas eblecon apliki niajn sciojn praktike.
• Mi ŝatas aplikitajn sciencojn.
• Aplika matematiko estigas rimedojn kaj teknikojn por solvi specifajn problemojn de negoco kaj inĝenierado.
• Tiu rimarko aplikiĝas al la nuna okazo.
• Angla lingvo estas aplikebla, sed pere de Esperanto oni trovas multajn amikojn.

2. Uzi por speciala celo, en speciala okazo:

• Ni devos apliki severajn rimedojn por batali kontraŭ koruptado.
• Kuracisto faris al mi aplikon de nova kuracmetodo.

VIDVO (viudo)

Viro perdinta sian edzinon kaj ne reedziĝinta:

• Lia edzino mortis kaj nun li estas vidvo.
• Mia patrino estas vidvino.
• Ĉu al vi plaĉas vidva vivo, ke vi ne reedziĝas?
• Li vidviĝis kaj ne povas ĝui la vivon.
• Vidveco ofte timigas homojn.

INDIKI (indicar, señalar )

Precize liveri al iu la bezonatan sciigon:

• Afiŝoj indikis la vojon al la kongresejo.
• La finaĵo "n" indikas la akuzativon.
• Sekvu la indikojn de la kuirlibro.
• Indikilo de direktoŝanĝo ĉe aŭtomobilo kutime estas oranĝkolora.
• Laŭ kontraŭindiko la kuracilo ne uzeblas dum gravedeco.
• Ni tro rapide veturis, ĉar la rapidindikatoro ne funkciis.
• Laŭ la prezindiko ĝi kostas du eŭrojn.

ZIPO (zip, cierre eclair , cremallera)

Fermilo de vesto aŭ alia ŝtofaĵo konsistanta el du rubandoj provizitaj per vico da metalaj dentoj kaj implikiĝantaj aŭ malimplikiĝantaj unu en la alian per la interŝovo de movpeco / Cierre de un vestido u otra cosa de género consitente en dos tiras provistas de dientes metálicos ordenados de forma que se entrelazan o desenlazan unos en el otro mediante el deslizamiento de una pieza.

• Mi preferas ŝuojn kun zipoj. / Prefiero zapatos con cierres éclairs
• Zipu la pantalonon! / Súbete el cierre de los pantalones!!!
• La infano ne povis mem malzipi sian jaketon. / El niño no puede abrirse su chaqueta

KOTIZI (cotizar, contribuir, pagar cuotas)

Pagi sian parton por komuna elspezo:

• Ni kotizis por donaci memoraĵon al la instruisto de Esperanto.
• Kotizo por la Universala Kongreso ĉi-jare estas dudek eŭroj.
• Kotizado estas deviga por ĉiuj membroj de la asocio.

IMPRESO (impresión, emoción)

Influo, efiko, farita sur la sentumoj, la koro aŭ la spirito:

• Mi volis kun ĉiuj dividi la impresojn de la vojaĝo.
• La kongreso impresis min - ĝi estis tre interesa.
• La libro estis impresa - mi ne povis ĉesi legi ĝin.
• Ŝia karaktero estas tre impresiĝema (impresebla).

FERIO (vacación, feriado)

Libera tago, dum kiu oni ne estas devigata labori:

• La lernantoj havis ferion.
• Miaj ferioj komenciĝos en julio.
• La impresoj pri feria vojaĝo estas tre belaj.
• Vi ne trovos lin en la oficejo, ĉar li ferias dum ĉi tiu semajno.
• La feriantoj ofte venas en nian landon por ripozi.

INKLUZIVA (inclusive, incluído)

Enhavanta en si, kiel parton de tutaĵo:

• Ĉu la prezo estas inkluziva de la sendokostoj?
• Mi ferios de lundo ĝis ĵaudo inkluzive.
• Ellernu ĉion de la deka ĝis dudeka paĝo inkluzive.
• La prezo inkluzivas manĝojn.

POSEDI (poseer)

1. Havi rajton aŭ eblon uzadi ion:

• Li posedas eĉ kelkajn domojn.
• Ne fidu heredon, fidu posedon.
• Mi havas posedan dokumenton, ke tiu ĉi domo estas mia.
• Ŝi ekposedis belan aŭton.
• Bono posedata ne estas ŝatata.
• Ne tuŝu - tiu ĉi biciklo estas mia posedaĵo!

2. Havi je sia dispono:

• Ĉu vi jam bone posedas Esperanton?
• Al posedanto de metio mankas nenio.

3. Havi:

• Ĉiu medalo du flankojn posedas.
• Kiu kapon posedas, kombilon jam trovos.