TRETI ( pisotear )

1. Forte premi per la piedoj / fuertemente presionar con los pies

• Ŝi tretis vinberojn en tinego. / Ella pisoteó uvas en una tinaja
  
• Li surtretis la piedon de la knabino. / Él pisoteó el pie de la muchacha
  
• Zorgu, ke neniu tretu sur vin. / Preocúpate que nadie te pisotee

2. Akvotreti - vigle movi la piedojn en la akvo, kvazaŭ tretante, por flosi: / Chapotear - fuertemente mover los pies en el agua, casi pisoteando para flotar

• La infano sidis ĉe akvo kaj faris akvotretadon. / El niño se sentó en el agua y chapoteó
  

PRETENDI ( pretender, presumir)

1. Postuli ion, pri kio oni asertas, ke oni havas rajton super ĝi /exigir algo sobre lo cual se asegura tener un derecho

• Li pretendis heredaĵon de avino. / él pretendía la herencia de la abuela
  
• Ŝi malpretendis reĝecon. / Ella no pretendía la realeza
  
• Mi ne havas pretendon super via posedaĵo. / No tengo pretenciones sobre tu posesión

2. Fanfarone kaj memiluzie aserti, ke oni estas ia; fanfaroni pri kvalitoj, kiujn oni kredas havi / fanfarroneando y autoilusionandose asegurar que se es de alguna forma; fanfarronear sobre las cualidades que uno cree tener

• Li pretendis, ke li estas granda konato de sporto.  /él presumía que era un gran conocedor del deporte 
  
• Ŝi pretendis elegantecon. / ella presumía de la elegancia
  
• Ili nur montris ridindan pretendemon. / ellos solo mostraron una ridícula pretención 
  

PREVENTI ( prevenir)

Antaŭmalhelpi (malbonon, malsanon ktp) / dificultar un mal o una enfermedad 

• Trinku vitaminon C, ĉar ĝi preventas malsanojn. / toma vitamina C porque previene enfermedades
  
• Mi ĝojas, ke kuracistoj proponis al mi efikan preventan kuracmetodon. / Me alegro que los médicos me propusieron un eficaz método preventivo de sanar
  
• Oni uzas preventilojn por ne gravediĝi. / Se usan instrumentos preventivos para no embarazarse
  
• Oni aplikis bakteriofagojn por preventado de disenterio. / Se aplicó bacteriófagos para la prevención de la disentería
  

REGALI ( regalar, agasajar, obsequiar )

1. Bone kaj plezurige trakti iun, donante al li ion bonan (manĝaĵojn kaj trinkaĵojn): /tratar bien y con placer a alguien donándole algo bueno ( comida, bebidas)

• Ni regalis gastojn per tre bongusta vespermanĝo. /Agasajamos a nuestros invitados con una apetitosa cena
  
• La artisto regalis nin per du eksterprogramaj kantoj. /El artista nos regaló dos canciones fuera del programa
  
• Kia regalato, tia regalado. / A tal agasajador, tal agasajo
  
• Ne rifuzu akcepti nian regalon de bondeziro. / No rechace aceptar nuestro regalo de buenos deseos

2. Malbone (ironie) trakti: / Tratar mal ( irónicamente)

• Li estis regalita per la plato de la glavo. / Fue obsequiado con la placa de la espada
  
• Forregali - malmilde forpuŝi. / Rechazar - alejar suavemente
  
• Li tiom zorgis pri vi kaj fine vi forregalis lin. /Tanto se preocupó de tí y finalmente lo rechazaste.
  
• Ŝi donis al li bonan forregalon. / Ella le dio un buen rechazo
  

DISPONI ( disponer )

Decidi, laŭ sia bontrovo, kio fariĝos pri iu aŭ io; uzi laŭ sia plaĉo / Decidir según voluntad propia, lo que se hará sobre alguien o algo; usar según su voluntad.

• Vi scias, ke vi povas disponi pri mi. / Tú sabes que puedes disponer de mi
  
• Mi disponas malmultan tempon. / Dispongo de poco tiempo
  
• Ĉu ĉi tiu loko estas ankoraŭ disponebla? / ¿Aún está disponible este lugar?
  
• Li havas la ŝlosilon sub sia dispono. / Tiene la llave a su disposición
  
• Ni disponigis unu ĉambron al studentoj. / Dispusimos una pieza a los estudiantes
  
• Disponaĵo - aparato, kiu estas parto de komputa sistemo kaj estas disponebla al ties taskoj. / Disponedor - aparato que es parte del sistema computacional y que esta disponible para sus trabajos
  

FAJNA (delgada, delicada, sentimental, divertida, purificar)

1. Ekstrakvalita, pursubstanca / de calidad extraordinaria, sustancia pura

• La vino estis tre fajna. / el vino era muy delicado
• Ŝia ringo estis farita el fajna oro / el anillo de ella estaba hecho de un oro delicado.
• Ili fajnigis metalon por kemiaj procedoj. / ellos purificaron metal por procedimientos químicos.

2. Prezentanta aŭ distinganta akre subtilajn diferencojn / presentando o distinguiéndose por sutiles y agudas diferencias

• Mi havas belan ĉemizon, faritan el fajna tolo. / tengo una bella camisa hecha de tela delgada
• Ŝiaj oreloj estas tiom fajnaj / sus orejas son tan delicadas
• Lia gusto estas vere fajna. / su gusto es verdaderamente delicado.
• Mi ne ŝatis liajn desegnaĵojn pro ilia malfajneco. / no me gustas sus diseños por su falta de delicadeza

KROM ( además de, fuera de )

1. Prepozicio, signifanta, ke oni metas aparte la sekvantan ideon, ke oni ne konsideras ĝin,
a) ĉu pro tio, ke ĝi prezentas escepton (se ne kalkuli):

• Mi diras al vi nenion alian krom vero.
• Mi nenion pli postulas, krom ke oni estimu min.
  

b) ĉu pro tio, ke ĝi tute nature jam apartenas al la diritaĵo (se ne forgesi):

• Krom mia frato, min venis viziti ĉiuj familianoj kaj parencoj.

2. Morfemo, memstare uzata en senco b:

• 100 kromaj personoj venis al nia aranĝo.
• Ŝi estas tre bela kaj krome tre bonkora.
  

3. Samsignifa prefikso:

• Mi ricevis kromsalajron por nokta laboro.
  
• Mi ne estos via kromvirino (neleĝa kunvivantino, kiun havas viro, krom sia leĝa edzino)!

MATURA ( maduro, vencido)

1. Plene kreskinta kaj (se paroli pri manĝeblaj plantoj) taŭga por konsumado:

• La beroj jam estas maturaj.
• Hodiaŭ ni jam manĝis frumaturajn fruktojn.
• Oni ofte maturigas fruktojn kaj legomojn per varmigado.
• Konsumi sian grenon antaŭ ĝia maturiĝo.

2. Atinginta sian plenan kreskadon; havanta plene evoluintajn fortojn de la korpo kaj de la menso:

• Mi jam ne estas infano, mi estas matura homo!
  
• Aĝo tro matura ne estas plezura.
  
• Lernantoj jam ricevis atestojn de matureco.
  
• Ŝia talento plene maturiĝis.
  
• Mi pensis, ke vi jam estas maturuloj, sed mi vidas, ke vi ĝis nun agas kiel infanoj!

3. Plene esplorita, provita:

• Ni multe laboris pri ĉi tiu projekto do verŝajne ĝi jam estas matura.
  
• Mia decido estas mature pripensita.
  
• Tio estas nematura demando.

4. Atinginta la daton, kiam oni devas ĝin pagi (se paroli pri bilo, kupono kaj simile):

• La kupono jam estas matura, do mi ŝatus ricevi mian monon.
  
• La bilo maturiĝis hieraŭ.

KALUMNII ( calumniar )

Malutili al ies honoro aŭ reputacio, komunikante mensogajn sciigojn pri ties karaktero, konduto ktp.:

• Ne kalumniu lin antaŭ lia ĉefo.
  
• Tiu kalumnia informo malbonigis lian reputacion.
  
• Kontraŭ kalumnio helpas nenio.
  
• Kalumniante konstante, oni eĉ anĝelon nigrigas.
  
• Se kalumnio eĉ pasas, ĝi ĉiam ion lasas.
  
• Kalumnianto disigis amikojn.
  

FUŜI ( fallar, hacer fracasar, arruinar )

Malbone fari pro intenca aŭ nevola senzorgeco; faraĉi:

• La tranĉilo fuŝis mian robon.
  
• Mi eĉ ne imagis, ke vi fuŝos nian komunan vivon.
  
• La komputilo funkciis bonege kaj mi ne komprenas, kiel ĝi fuŝiĝis.
  
• Mi esperas, ke tia fuŝo neniam okazos.
  
• Lia laboro min ne kontentigis, ĉar ĝi estis fuŝa.
  
• Tia libro estas nur fuŝaĵo.
  
• Li ne komprenis, kial ŝi elektis ne lin, sed iun fuŝulon.
  

BLASFEMI ( blasfemar )

1. Direkti malrespektajn kaj ofendajn vortojn al Dio, diaĵo, religio aŭ pli ĝenerale al ĉio konsiderata plej respektinda; paroli malrespekte kaj ofende pri tiaj aferoj:

• Ne blasfemu kontraŭ Dio.
  
• Mi estis surprizita pri liaj blasfemaj kaj malĉastaj paroloj.
  
• Mi esperas, ke oni pardonos mian blasfemon.
  
• Tiu fiera blasfemulo agas kun kolero kaj malboneco.

2. Insulte malbeni:

• Li estis nervoza kaj blasfemis kontraŭ tiu ulo per koleraj vortoj.
  

EKSPLIKI ( explicar )

Klarigi kaj komprenigi ion, montrante ĝian signifon, ĝian naturon, ĝiajn kaŭzojn aŭ motivojn:

• Ŝi kun plezuro eksplikis al mi malfacilan tekston.
• Ĉu iu povas ekspliki tion?
• Eksplika vortaro.
• Lia ekspliko tute ne estas klara.
• Tio povas eksplikiĝi kiel rezulto de kultura disvastiĝo.
• Ties komprenebleco devas eksplikiĝi.

ELOKVENTA ( elocuente )

1. Posedanta la talenton facile, konvinke kaj bele paroladi:

• Li elokvente parolas.
• Elokventa advokato.
• Sciu elokventi, sciu ankaŭ silenti.

2. Bela kaj konvinka, multon signifanta:

• Ŝi rigardis al mi per elokventa rigardo.
• Min enuigis lia tro konstanta elokventeco.
• La infano elokvente esprimis sin.

TREMPI (mojar, humedecer, sumergir, empapar)

Malsekigi en likvaĵo:

• Trempu kuketon en teo.
• Via maniko trempiĝis en la saŭco!
• La kuiristo trempis ovojn en malvarma akvo.
• Mia avino trempadis herbojn en alkoholo.

EKSPLICITA ( explícito,a)

Esprimita per precizaj detalaj vortoj, lasantaj nenion subkomprenata:

Tiu raporto estas eksplicita.
Ŝia elparolado estas eksplicita.
Eksplicitigu la raporton.
Li parolis eksplicite.
Tiu kazo estas eksplicite antaŭvidita en la leĝo.