BATALI ( batallar, combatir )

1. Peni fizike venki, atakante aŭ defendante:

• Kiam fratoj batalas, fremdulo ne eniĝu.
• Post la fino de l' batalo estas multe da kuraĝuloj.
• Brava batalanto kontraŭ plado bolanta.
• Vi tenis vin kiel brava batalisto!
• Infanoj, ĉesu interbatali!
• Miaj kunbatalantoj perdis siajn batalilojn kaj mortis en tiu batalejo.

2. Peni forigi danĝeron, superi kontraŭaĵon:

• Ni batalis kontraŭ diversaj malfacilaĵoj.
• Bataladi kontraŭ la sorto.
• La malsano forlasis ŝin, eble pro tio, ke ŝi estis tre batalema.
• Li provis kontraŭbatali la korpan doloron.

3. Ataki aŭ defendi per spiritaj armiloj:

• Kontraŭ peko batalu, sed pekanton ne tuŝu.
• Nia batalado estis pure politika.
• Li estis senlaca probatalanto por Esperanto.

PRETA ( listo,a; dispuesto,a; preparado,a )

1. Tiel aranĝita, ke ĝi estas disponebla por tuja uzo:

• La tagmanĝo jam estas preta.
• Kun urso promenu, sed pafilon prete tenu.
• Mi pretigis litojn por la gastoj.
• Bedaŭrinde mi scias nenion pri la maniero de pretigado de tiu plado.
• Ĉu vi baldaŭ finpretigos la programon?

2. Estanta en taŭgaj dispozicioj por ion fari tuj:

• Ni estas pretaj veturi.
• Mi pretas ludi!
• Ĉu vi jam pretigis vin danci?
• Ŝi ĉiam montras pretecon por helpi al mi.

Escrito con el Navegador Flock

NEŬTRALA ( neutral )

Ne partoprenanta, nek volanta partopreni en diskuto, konflikto, milito:

• Dum la milito ĝi estis neŭtrala lando.
• Esperanto estas neŭtrala lingvo.
• Nia lando alprenis konstantan neŭtralecon.
• Ilia celo estas neŭtraligo de la intergentaj rilatoj.
• Oni provis neŭtraligi la planojn de teroristoj.
• Ni devas respekti la rajtojn de la neŭtraluloj.

Escrito con el Navegador Flock

OBSTINA ( obstinado,a)

Firme restanta ĉe sia propra opinio aŭ volo, malgraŭ ĉiaj kontraŭaj admonoj:

• Vi estas obstina kiel kapro!
• La infano staris obstine.
• Li obstinas en la silento.
• La patro ne pardonis al la filino ŝian obstinon.
• Mi ne intencas toleri vian obstinecon!
• Mi ne estas obstinulo.

Escrito con el Navegador Flock

FANTAZIO ( fantasia )

1. Krea imago:

• Tio flamigis ŝian infanan fantazion.
• Vi estas vera fantaziulo!
• Bedaŭrinde, mi estas tute senfantazia. Fantazio mankas al mi.

2. Kaprica sendirekta kaj senregula vagado de la imago:

• La verko estas plena de fantazio.
• Li fantaziis iun strangan rakonton.

3. Bildo ekzistanta nur en la imago, ne en la realo:

• Oni parolis pri tio kiel pri ia dolĉa fantazio.
• Mi ĝuis legante tiun fantazian rakonton.

Escrito con el Navegador Flock

POSTENO ( puesto, cargo, empleo, lugar de trabajo)

1. Loko, kie soldatoj estas starigitaj, por ion gardi aŭ batali kontraŭ iu:

• Li mortis ĉe sia posteno.
• Eĉ dek soldatoj postene staris ĉe la pordego.
• Kvin korpusoj postenis antaŭ la armeo.
• Ni postenigis la volontulojn ĉe la oriento de la lando.
• La ŝtelistoj posteniĝis post la muro.

2. Ĉiu el la oficoj en hierarkia sistemo:

• Ŝia patro okupas gravan postenon.
• Aŭ ministran postenon, aŭ pundoman katenon.

POZICIO ( posición, situación)

1. Maniero, en kiu objekto aŭ persono okupas spacon:

• Mi troviĝis en senmova pozicio, por ke ili ne trovu min.
• La domo estas en bonega pozicio.
• Duuma sistemo estas sistemo de kalkulado, bazita sur la pozicia principo skribi nombrojn, kies bazo estas 2.

2. Loko, okupita en la socio, hierarkio kaj simile:

• Tiuj personoj okupas elstarajn poziciojn en la movado.
• Oni proponis repoziciigi min en la universitato.

3. Loko, kie trupo aŭ armeo estas postenigita por strategiaj celoj:

• Komenciĝis milito de pozicioj.
• Ili havas ŝancon gajni, ĉar ili estas en bonega batalpozicio.

ARANĜI ( ajustar, arreglar, organizar )

1. Meti laŭ ĝusta ordo, en taŭgan pozicion:

• Aranĝu la liton.
• Mi aranĝis min komforte.
• Ni aliaranĝu la ĉambron, ĉar tia aranĝo ne plaĉas al mi.
• Vidu, kiel vi aspektas? Viaj vestoj estas malaranĝitaj!
• Via hararanĝo estas tre bela.
• Moroj kaj vivaranĝoj estas tute aliaj en tiu lando.

2. Prizorgi kaj kunmeti la detalojn de afero, por ke ĝi povu okazi kaj bone stati:

• UEA aranĝas Universalan Kongreson.
• Kiu kaĉon aranĝas, tiu ĝin manĝas.
• Aranĝite, ordigite.
• Tro kara aranĝo por malkara tagmanĝo.
• Mi jam trovis kelkajn aranĝemajn helpantojn.
• La cirkonstancoj aranĝiĝis feliĉe.

VICO ( turno, fila, hilera, cola )

1. Serio de objektoj aŭ estaĵoj, aranĝitaj en linio, unu apud aŭ post alia:

• Mi sidis en la unua vico de seĝoj en teatro.
• Ĉiuj dometoj troviĝis vice unuj post la aliaj.
• Antaŭ la konkurado oni vicigis la konkurantojn.
• Ĉi tiu preĝejo enviciĝas inter la plej grandaj konstruaĵoj de la mondo.
• La ponteto estas tre malgranda, pro tio ni trapasis ĝin unuvice.
• Ĉe la pordo de la kuracisto estis longa atendovico.

2. Longa serio da okazaĵoj aŭ momentoj, sin sekvantaj en la tempo:

• Pasis vico da jaroj de nia lasta renkontiĝo.

3. En serio da alternaj movoj aŭ agoj, momento, en kiu ĉiu el ili plenumiĝas:

• Nun estas via vico paroli.
• Antaŭ ĉio zorgu oficon, - plezuro atendos sian vicon.
• Li rakontis ĉion laŭvice.
• La lasta teamano ekparolis siavice.

FIASKO ( fiasco)

Plena malsukceso:

• Mi decidis ne fari tion, ĉar tio donus nur fiaskon.
• Plenumiĝis la tasko per granda fiasko.
• Post ankoraŭ unu fiaska eksperimento li decidis ne plu okupiĝi pri tio.
• Nia aranĝo tute fiaskis.

REGULO ( regla, norma)

Tio, kio estas difinita por gvidi la agadon, konduton, studon, verkadon kaj simile; tio, kio diras, kion oni faru en difinita okazo:

• Mi ne scias regulojn de ĉiu tiu ludo.
• Ne ekzistas regulo sen escepto.
• Li ricevas regulan salajron.
• Ni regule ricevas la gazeton.
• Ne iru al fremda anaro kun via regularo.
• Vi devas reguligi vian eksvalidiĝintan pasporton.
• La dokumento, kiun vi montris, ŝajnas esti laŭregula.
• Ĉiuj riveroj havas fluon, tre kurban kaj neregulan.
• Iu malreguligis la horloĝon.

IGNORI ( ignorar )

Ne voli scii; intence ne atenti; konscie preterlasi:

• Mi amas ŝin, sed ŝi ignoras min.
• La infano estas ignorata de siaj gepatroj.
• Vi estos punita pro ignorado de la reguloj.
• Nia movado estis ignorebla tiutempe.
• La ordonoj de la estro estas neignoreblaj

NOTI ( anotar)

1. Skribi ie mallongan resumon, por ne forgesi:

• Mi notis la problemon kaj provos solvi ĝin rapide.
• Li estas bona lernanto, kiu ricevas nur bonajn notojn.
• "Bedaŭrinde via notaro ne estas sufiĉe bona," diris la instruisto.
• Mi lasis al vi noteton sur la tablo.
• La informoj, kiujn ni ĵus eksciis, estas notindaj.
• La solfeĝaj muziknotoj estas jenaj: do, re, mi, fa, sol, la, si.
• La nuna eldono enhavas multajn piednotojn (komentajn notojn sube de la paĝoj).

2. Zorge konservi en la memoro:

• Mi notis tiun konkludon en mia kapo.

ACIDO (ácido)

Kombinaĵo, havanta hidrogenjonojn en akva solvaĵo, kaj ruĝiganta lakmuson: / Combinación que contiene iones de hidrógeno en una solución de agua, y tornasol que enrojece.

• En tiuj ĉi boteletoj troviĝas diversaj acidoj: vinagro, azotacido kaj aliaj. / En estas botellitas se encuentran diversos ácidos: vinagre, ácido de nitrógeno y otros.
• Post dolĉa vino restas acida vinagro. / Después de un vino dulce queda un vinagre ácido.
• Tiu vino estis abomena acidaĵo. / Ese vino era un ácido detestable.
• Ŝi havas problemojn pro troa acideco en stomako. / Ella tiene problemas por demasiada acidez en el estómago.
• La suko estas acideta. / El jugo está un poco ácido.
• Unu el kaŭzoj de arbarmortado estas acidiĝo de pluvoj. / Una de las causas de la muerte de los árboles es la acidez de las lluvias.
• Hodiaŭ mi kuiros viandon kun dolĉacida saŭco. / Hoy cocinaré carne con salsa agridulce.

GVIDI ( guiar )

1. Montri al iu persono la vojon ĝustan, irante kun li kaj helpante al li por atingi la celon, kiun li intencas trafi:

• Turista gvidisto gvidis nin sur la monto.
• Aliajn gvidas kaj mem ne vidas.
• Ĉiu sin gvidas, kiel li vidas.
• Ni venis ne tien - li misgvidis nin!

2. Montri la linion ĝuste kondukantan al la celo; direkti la movon al la celo:

• Ne timu, kompaso gvidos nin.
• Vidu, tio estas gvida stelo.
• Plej bona gvidilo estas la lango.

3. Montri, sciigi al iu la konduton, kondukontan al la celo:

• Li promesis gvidi sian popolon al la feliĉo.
• Riĉeco sen gvido kiel ĉevalo sen brido.

4. Montri, sciigi per siaj spertaj konsiloj, kiel eble plej bone funkciigi ion:

• La kurson gvidas bonega instruisto.
• Mi prenis sur min la gvidadon de Esperanta kurso.
• Ŝi konsentis persone gvidadi la aferon.